Lupa

Czytając książkę ustawiamy ją w odległości od oka takiej, jaka nam najbardziej odpowiada tzn. w takiej, przy której oko jak najmniej się męczy. Jest to tzw. odległość dobrego widzenia d. Dla zdrowego oka wynosi ona ok. d = 25 cm.

Gdybyśmy chcieli obejrzeć gołym okiem mały przedmiot, to musielibyśmy go ustawić w odległości dobrego widzenia d (rysunek obok). Wtedy byłby on widziany pod małym kątem . Zastosowanie lupy pozwala umieścić przedmiot bliżej tak, że jego obraz powstaje w odległości dobrego widzenia. Obraz jest widziany przez oko pod kątem . Z tego wynika, że lupa zwiększa kąt widzenia oka. Za pomocą lup będących w powszechnym użytku otrzymujemy powiększenia 5-7 razy. Powiększenie lupy otrzymamy dla najbardziej skrajnego przypadku, tzn. gdy . Wtedy x = y i:

Ze wzoru na powiększenie lupy wynika, że umieszczając przedmiot coraz bliżej ogniska otrzmamy dowolnie duże powiększenie. Nie jest to możliwe, ponieważ dają wtedy o sobie znać wady soczewek m.in. aberracja sferyczna, chromatyczna..., które zniekształcają obraz. Musimy się zadowolić powiększeniami kilkukrotnymi.